Gezondheid
Lezing Dr. Susan Little
Fokken van gezonde kittens

Normale groei en ontwikkeling

  • Normale geboortegewichten liggen tussen de 90 tot 110 gram.
  • Afhankelijk van vele factoren zoals ras, aantal kittens in een nestje.
  • Weeg de kittens bij de geboorte op een weegschaal waar grammen zijn af te lezen, dan 12 uur later, en vervolgens de eerste 2 weken dagelijks.
  • Houdt elk kitten goed uit elkaar en houdt een gewichtentabel bij; gewichtsverlies kan een eerste teken van ziekte zijn.
  • Normaal komen de kittens 50--100 gram per week bij (10--15 gram per dag); het geboortegewicht zou moeten zijn verdubbeld als de kittens 2 weken oud zijn.
  • Goed gevoede kittens hebben een bol buikje en blijken tevreden te zijn; hongerige kittens huilen buitensporig, zijn onrustig en hebben een dun buikje.
  • De ogen gaan bij een leeftijd van ongeveer 10 dagen open (variërend van 2--16 dagen), maar echt zien doen ze de moederpoes na ca. 4 weken. De iris blijft blauwgrijs tot ongeveer 4--6 weken; het oorkanaal is bij de geboorte geblokkeerd door huidplooien, maar gaat na 9 dagen open (variërend van 6--17 dagen); pasgeboren kittens hebben een goed reukvermogen; pijnwaarneming is bij de geboorte al aanwezig.
  • Kruipen is bij 7--14 dagen goed ontwikkeld; lopen begint ongeveer bij 2 weken; ontlasting en urine wordt gestimuleerd door de moederpoes; zij zijn daar zelfstandig toe in staat bij ongeveer 3 weken.

Het onderzoeken van een pasgeboren kitten

  • Observeer de reactie van de kittens ten opzichte van hun omgeving, lichamelijke conditie, mentaal, lichaamshouding, beweging en ademhaling. Zieke kittens worden mogelijk geïsoleerd van de groep en door de moederpoes verwaarloosd.
  • Normale lichaamstemperatuur van pasgeboren kittens is 35--36,1°C; temperatuur stijgt langzaam naar ongeveer 37,8°C bij 4 weken oud. De eerste paar weken kunnen de kittens hun eigen lichaamstemperatuur niet zelf regelen. Het ontbreekt hun aan een rillingen reflex tot ze ca. 6 dagen oud zijn.
  • Normale hartslag kan meer dan 200 slagen per minuut zijn (220--260). Normale ademhaling is 15--35 ademhalingen per minuut.
  • Inspecteer naar duidelijke afwijkingen: open gehemelte/hazenlip, navelbreuk/infectie, zacht plekje op de kop, lichamelijke afwijkingen/misvormingen, abnormale urine of open anus, etc.
  • Navelstreng moet droog en schoon zijn; normaal gesproken valt deze er na ca. 3 dagen af.
  • Controleer op normaal urineren en ontlasten door de achterkant te stimuleren met een zacht vochtig doekje of watten; controleer ook op verstopping of diaree (aanwezig bij 60% van zieke kittens) als wel op de kleur van de urine.
  • Bij kittens zijn de eerste tandjes die doorkomen de voor-- en hoektanden op 3--4 weken, kiezen komen door bij 5--6 weken.
  • De vacht hoort schoon en glanzend te zijn; gezonde pasgeboren kittens kunnen donkerroze of roodkleurig tandvlees hebben, daarentegen hebben zieke pasgeborenen bleek, grijs of blauwachtig tandvlees.
  • Een vol buikje is normaal bij welgevoede kittens, maar een opgezwollen buik kan een gevolg zijn van doorgeslikte lucht.

Therapie, Onderkoeling

  • Komt vaak voor als de lichaamstemperatuur 25,6--35°C is; geassocieerd met slechte ademhaling, slechte immuun systeem functie, lage hartslag, lage functie ingewanden, coma.
  • Herverwarm langzaam door: een couveuse, rode lamp, heet water kruik; kamertemperatuur zou 29,5--35°C moeten zijn met 55--65% vochtigheidsgraad. Vaak omdraaien en controleer temperatuur zorgvuldig om oververwarming te vermijden.
  • Nooit proberen om onderkoelde kittens te voeden totdat ze weer op temperatuur zijn (risico van aspiratie).

Therapie, Lage bloedsuikergehalte

  • Normaal wegens onvolgroeide leverfunctie en versneld uitputten van energie opslag in het lichaam.
  • Als er geen sprake is van onderkoeling of uitdroging, smeer dan een likje mais siroop op het tandvlees, of geef dextrose oplossing (van uw dierenarts) oraal (1/4 ml per 'Amerikaanse ons' (1 ounce = ca. 30 gr.) lichaamsgewicht).

Therapie, Uitdroging

  • Tandvlees hoort vochtig en donkerrood of roze van kleur te zijn.
  • O.a. bleek gekleurd tandvlees kan een indicatie zijn van 10% uitdroging. Er zijn nog andere manieren die uitdroging aangeven, het is het beste je dierenarts daarover te raadplegen.
  • Normaal is de urine van pasgeboren kittens helder en kleurloos; bij uitdroging is deze echter donker geel.
  • Gebruik een oplossing als Pedialyte als het kitten niet onderkoeld en niet serieus uitgedroogd is. (Weet niet of Pedialyte in Nederland verkrijgbaar is.)
  • Indien onstabiel of serieus ziek, moet de uitdroging gecorrigeerd worden bij de dierenarts met IV vocht.

Therapie, Kitten verlies

  • Percentages variëren van 4% (in ziekte--vrije kolonies) tot over 30% (in sommige catteries).
  • Verlies van niet--gespeende kittens van over de 20% verdient onderzoek.
  • Typische momenten voor verlies van kittens: tijdens zwangerschap (absorpties, abortus), bij de geboorte (doodgeboortes), in de eerste twee weken en de periode gelijk na het spenen.
  • Onderzoek vereist behandeling per individueel kitten, diagnostisch testen, uitgebreide sectie incl. kweekjes en weefselpathologie; kittens die thuis dood gaan kunnen het best vochtig gemaakt in een plastic zakje in de koelkast bewaard worden tot autopsie plaats gaat vinden. Niet invriezen!
  • Meest voorkomende factoren: laag geboortegewicht, aangeboren afwijkingen, trauma, onvoldoende voeding, verwaarlozing door de moederpoes, omgevingsfactoren, infecties en parasieten, bloedgroepen incompatibiliteit.

Therapie, Laag geboortegewicht (onder de 90 gr.)

  • Meerdere oorzaken, is moeilijk te bepalen: onderontwikkeld, erfelijke ziektes (dwz. aangeboren fouten van de stofwisseling), geboortedefecten, en andere.
  • Het sterfgehalte bij kittens met een gewicht onder de 75 gram is zeer hoog.
  • Voor kittens die meer dan 10% lichaamsgewicht verliezen na de geboorte is de overlevingskans niet erg groot.

Therapie, Aangeboren afwijkingen

  • Defecten aanwezig bij de geboorte, kan verschillende oorzaken hebben (zoals genetica, medicijnen, infecties, etc.).
  • Tot 20% van levend en doodgeboren kittens heeft de sterfte te maken met flinke anatomische afwijkingen.
  • Defecten houden in: open gehemelte, misvormd hoofd (zoals Burmese, Amerikaanse korthaar hoofd afwijkingen), hartafwijking, open buik, botafwijking.

Therapie, Trauma

  • Tot 10% van de kittensterfte hangt samen met trauma tijdens de geboorte (niet genoeg lucht) of de eerste drie dagen van het leven.
  • Mogelijk wegens verwaarlozing van de moederpoes of kannibalisme.

Therapie, Onvoldoende voeding

  • Kittens zouden moeten drinken binnen 2 uur na hun geboorte, alleen in de eerste 16 uur wordt colostrum opgenomen.
  • Het is mogelijk dat het eerstgeboren kitten lang moet wachten voordat het kan gaan drinken i.v.m. een lange bevalling.
  • Moeilijke geboorten kan mogelijk kittens produceren die te moe of getraumatiseerd zijn om eigenlijk te gaan drinken.
  • Onvoldoende melkproductie kan geassocieerd worden met: eerste nestje van poes, oude poes, een poes die ziek of ondervoed is, moeilijke bevalling, familie eigenschap, ontsteking van de melkklieren, nestjes met kleine zwakke kittens.

Therapie, Omgevingsfactoren

  • Druk van de omgeving (overbevolking, lawaai, slechte ventilatie, etc) kan de moederlijke zorg in gevaar brengen.
  • Temperatuur verschillen kunnen van slechte invloed zijn op pasgeboren kittens; hoge kamertemperatuur gecombineerd met hoge vochtigheidsgraad kan infecties veroorzaken (longontsteking, ontsteking van de melkklieren).

Therapie, Infectie ziektes

  • Hoogste aantal dode kittens d.m.v. geÏnfecteerde ziektes komt voor in de eerste twee weken en in de periode juist nadat de kittens gespeend zijn.
  • Ziekteverwekkers: Strep, Mycoplasma, Herpes, Niesziekten, Parvo, FeLV, FIV, FIP, Toxoplasmose, E--Coli, Pasteurella, Staphylococci, Bordetella, Chlamydia. Belangrijkste ziekteverwekkers zijn Strep.canis (groep G, beta--hemolytic) en coliform bacteriën (E--Coli).
  • Strep. canis kan een belangrijke oorzaak zijn van kittensterfte, zeker tussen 5--10 dagen oud.
  • Voorkomend in de vagina van jonge poezen en de voorhuid van de kater, ongewoon bij oudere poezen.
    Geassocieerd met interne en externe navelstreng abcessen, bloedvergiftiging, buikvliesontsteking.
    Diagnose stellen d.m.v. een kweekje van de navelstreng, lever, buikholte, longen bij sectie; behandel de overgebleven kittens met amoxicillin.

Therapie, Bloedgroepen incompatibiliteit

  • Verantwoordelijk voor meer dan 50% sterfte in sommige catteries.
  • Twee belangrijkste bloedgroepen, A (dominant) en B (recessief); derde bloedgroep is (AB).
  • De meeste huiskatten hebben bloedgroep A (95--98%), bij sommige rassen komt meer dan 30% bloedgroep B voor.
  • Antilichamen zijn een natuurlijk voorkomen; geen eerdere zwangerschap of transfusie is daarvoor nodig.
  • Type B katten hebben sterke antilichamen tegen type A rode bloedcellen.
  • Bloedgroepen incompatibiliteit komt voor bij kittens met bloedgroep A geboren uit een poes met bloedgroep B x een kater met bloedgroep A.
  • Kittens worden gezond geboren; sommige sterven plotseling; anderen stoppen met drinken binnen 3 dagen met veelbetekenende aanwijzingen: stoppen met groeien, roodbruine urine, geelzucht, bloedarmoede.
  • Behandeling: kittens met ernstige bloedarmoede hebben een bloedtransfusie nodig van gewassen type B bloed (het liefst van de moederpoes); ondanks behandeling is sterfte hoog.
  • Preventie: haal de kittens weg bij de moeder voor de eerste 16--18 uur en indien beschikbaar leg ze bij een type A pleegmoederpoes of geef handmatig voeding met melkvervanger; plan dekkingen zorgvuldig; laat alle fokkatten op bloedgroep testen; laat de bloedgroep vermelden op de stamboom.

Percentage katten per ras bloedgroep A en B
Ras
% Type A
% Type B
Abyssinian
86
14
American Shorthair
100
0
Birman
82
18
Britisch Shorthair
64
36
Burmese
100
0
Cornish Rex
67
33
Devon Rex
59
41
Exotic Shorthair
73
27
Himalayan
94
6
Japanese Bobtail
84
16
Maine Coon
97
3
Norwegian Forest Cat
93
7
Oriental Shorthair
100
0
Persian
86
14
Russian Blue
100
0
Scottish Fold
81
19
Siamese
100
0
Somali
82
18
Sphynx
83
17
Tonkinese
100
0
Ragdoll
73
27



Therapie, Sondevoeding

  • Het handmatig voeden van kittens kan met een fles of d.m.v. van een voedingssonde.
  • Voedt kittens die een goede zuigreflex hebben met een fles bij; dat vermijdt overvoeding, maar neemt meer tijd in beslag dan het geven met een voedingssonde; gebruik een kleine huisdier voeder, Catac® nurser of een speentje aan een 3 cc. spuitje.
  • Sondevoeding is een keuzemogelijkheid voor zwakke kittens met een zwak zuigreflex; de snelste manier om weesjes te voeden; beste keuze als een groot nestje met de hand gevoed moet worden.
  • Problemen kunnen voorkomen wanneer de voeding te koud, te snel of in een te grote hoeveelheid wordt gegeven; kan resulteren in overgeven, inademen, opgeblazen, diarree.
  • Om diarree te verhelpen, moet de hoeveelheid melkvervanger verdund worden met 50% water of een oplossing van bv. Pedialyte voor een aantal daaropvolgende voedingen; de hoeveelheid voeding kan dan langzaam worden opgevoerd naar een normale portie; het is nuttig om de hoeveelheid van de te voeden voeding te verminderen voor een aantal voedingen; over het algemeen is een beetje ondervoeding beter dan overvoeding; overweeg het gebruik van probiotics (zijn vriendelijke bacteriën die in staat zijn het immuun systeem te versterken en de ziekteverschijnselen van diaree te reduceren).
  • Weeg de kittens veelvuldig om vooruitgang vast te kunnen stellen; ga voor een gewichtsverhoging van 10 gram per dag en het produceren van een normale stoelgang (stevig en gelig van kleur).



Copyright © 2003    Ragdoll Club Benelux    All rights reserved